Μουσικό από..θεμα | Εκπομπή 04 | Συναυλίες

Updated: Jan 13

Η πρώτη δημόσια συναυλία με εισιτήριο - σύμφωνα με τους ιστορικούς της μουσικής - δόθηκε στο Λονδίνο το 1672 στο σπίτι του βιολιστή και συνθέτη Τζον Μπάνιστερ όπου είχε συγκεντρώσει ένα μικρό συγκρότημα εκτελεστών. Η τιμή του εισιτηρίου ήταν ένα σελίνι και "ό,τι άλλο είχαν ευχαρίστηση".

Διανύουμε μια περίοδο όπου οι συναυλίες έχουν περιοριστεί αν όχι απαγορευτεί.


  • Συναυλία Λουκιανού Κηλαηδόνη στο Φάληρο (1983)

Μια συναυλία που άφησε εποχή και συζητιέται μέχρι τις μέρες μας. Τη διοργάνωσε ο Λουκιανός Κηλαηδόνης μια Δευτέρα με πανσέληνο στις 25 Ιουλίου το 1983 στην πλαζ της Βουλιαγμένης. Η παρουσία του κόσμου, που διψούσε για κάτι το διαφορετικό, ξεπέρασε και τις πιο αισιόδοξες προβλέψεις. Κόπηκαν γύρω στα 25.000 εισιτήρια, αλλά μέσα στο χώρο της συναυλίας βρέθηκαν πάνω από 50.000 άνθρωποι. Ο Τύπος τότε την είχε χαρακτηρίσει με αρκετή δόση υπερβολής «Το Γούντστοκ της Ελλάδας».

Ο ίδιος ο Κηλαηδόνης είχε πει «Σκεφτόμουν πάντα ότι θα ήταν πολύ ωραίο να μαζευτούμε όλοι μια βραδιά με φεγγάρι, να ξαπλώσουμε στην αμμουδιά και να ακούμε μουσική όπου θα έρχεται από τη θάλασσα, να τα ψιλολέμε ενώ θα σκάζουν κάθε τόσο πυροτεχνήματα γύρω μας. Κι αν μας αρέσει, να σηκωθούμε και να χορέψουμε. Θα ήθελα μάλιστα να πετούσαν και χιλιάδες πυγολαμπίδες γύρω μας, αλλά δυστυχώς αυτό θα ήταν δύσκολο να γίνει»

Αξιοσημείωτο είναι ότι η σκηνή είχε στηθεί πάνω σε μια πλωτή εξέδρα, που βρισκόταν γύρω στα 15 μέτρα μέσα στη θάλασσα.

Μεταξύ άλλων συμμετείχαν οι Βαγγέλης Γερμανός, Διονύσης Σαββόπουλος, Αφροδίτη Μάνου, Γιώργος Νταλάρας, Μαργαρίτα Ζορμπαλά και Μαντώ.

Το πάρτι της Βουλιαγμένης λέγεται ότι αποτελεί τη συναυλία που άλλαξε τη νοοτροπία στα ελληνικά δεδομένα και έβγαλε τους καλλιτέχνες από τα στάδια. Έτσι ξεκίνησαν να γίνονται συναυλίες σε φυσικούς χώρους όπως λόφοι, ποτάμια και κάστρα.

Ας ακούσουμε το τραγούδι στη Βουλιαγμένη από εκείνη την ιστορική συναυλία.


Λουκιανός Κηλαηδόνης - Στη Βουλιαγμένη (https://youtu.be/vbyqZfcpFkA)

  • Woodstock

To Φεστιβάλ του Γούντστοκ είναι το πιο διάσημο ροκ φεστιβάλ. Έμεινε στην ιστορία επειδή έγινε το σύμβολο της γενιάς της αμφισβήτησης της δεκαετίας του 60.

Έμεινε στην ιστορία επειδή έγινε το σύμβολο μιας γενιάς, της γενιάς των «παιδιών των λουλουδιών», του αντιπολεμικού κινήματος και της εν γένει αμφισβήτησης της δεκαετίας του εξήντα. Πραγματοποιήθηκε σε ένα αγρόκτημα στο Μπέθελ της πολιτείας της Νέας Υόρκης από το απόγευμα της Παρασκευής 15 Αυγούστου έως τις πρωϊνές ώρες της 18ης Αυγούστου του 1969. Συμμετείχαν μεγάλα ονόματα της ροκ και φολκ μουσικής, όπως Richie Havens​, Santana​, Janis Joplin, The Who​, Jefferson Airplane, Joe Cocker​​, Ten Years After​, Nash & Young​ και Jimi Hendrix.

Οι διοργανωτές περίμεναν το πολύ 50.000 κόσμο. Όμως αυτό που συνέβη ξεπέρασε κάθε φαντασία. Το πλήθος άγγιξε τα 500.000 άτομα δημιουργώντας ένα τεράστιο μποτιλιάρισμα από την Νέα Υόρκη έως το Μπέθελ και κινητοποιώντας τις πολιτειακές αρχές που σκέφτηκαν προς στιγμήν να το διακόψουν.

Οι διοργανωτές είχαν προλάβει να κόψουν γύρω στα 180.000 εισιτήρια, όταν αποφάσισαν να ανοίξουν τις πόρτες μη μπορώντας να διαχειριστούν ένα τόσο μεγάλο πλήθος. Επιπρόσθετα η βροχή που έπεσε κατά την διάρκεια του τριημέρου μετέτρεψε τον χώρο της συναυλίας σε βάλτο, αλλά το κοινό παρέμεινε απτόητο στην θέση του. Κάποιοι λένε ότι αυτό έγινε λόγω της μεγάλης κατανάλωσης μαριχουάνας και ψυχεδελικών.

Από τους μεγάλους απόντες, παρότι προσκλήθηκαν, αξίζει να αναφερθούν ο Μπομπ Ντίλαν (λόγω μη σοβαρής αντιμετώπισής του από τους διοργανωτές, αλλά και εξαιτίας ατυχήματος ενός εκ των παιδιών του), οι Rolling Stones (που ετοίμαζαν το άλμπουμ τους «Let It Bleed»), οι Doors (που το θεώρησαν φεστιβάλ β’ κατηγορίας), ο Φρανκ Ζάππα (επειδή θα είχε πολύ λάσπη), οι Led Zeppelin (ύστερα από άρνηση του μάνατζέρ τους), οι Beatles (που βρίσκονταν στα πρόθυρα της διάλυσης) και η Τζόνι Μίτσελ (που προτίμησε να εμφανιστεί σε ένα τηλεοπτικό σόου).

Ας ακούσουμε την Τζοάν Μπαέζ η οποία ερμηνεύει το We Shall Overcome τραγούδι του Πιτ Σίγκερ


Joan Baez - We Shall Overcome (https://youtu.be/9G0LnwP-BR4)

Κι όμως δεν ήταν το Woodstock, όπως λανθασμένα έχουν την εντύπωση οι περισσότεροι, η πολυπληθέστερη συναυλία όλων των εποχών. Είχε μόλις 400.000 θεατές. Πολύ λιγότερους από την πρώτη όλων των εποχών που είχε 3.500.000 θεατές! Η συναυλία ήταν αυτή του Rod Stewart στην παραλία Copacabana στο Ρίο (1994).


  • Bob Dylan (1965)

Στο Φεστιβάλ του Νιούπορτ το 1965, ο Ντίλαν υπερασπίστηκε με γενναιότητα τη μετάβασή του στον ηλεκτρικό ήχο, αψηφώντας τις αποδοκιμασίες του κοινού.

Οι απόψεις για τους λόγους που το κοινό αποδοκίμασε το ηλεκτρικό σετ του Bob Dylan διίστανται μέχρι και σήμερα. Επικρατέστερες είναι η κακή ποιότητα του ήχου, η μικρή διάρκεια του σετ και η «προδοσία» που σίγουρα ένιωσαν οι καθαρολόγοι της φολκ μουσικής με την ηλεκτρική παραμόρφωση του «κληρονόμου» του Woody Guthrie. Ο Dylan θυμάται πως «ήταν ένα τρελό πράγμα, δεν ήξερα τι επρόκειτο να συμβεί, αλλά από παντού ακουγόταν να με γιουχάρουν!». Η αλήθεια είναι ότι η απόφαση του Βob πάρθηκε μόλις την προηγούμενη μέρα, με αποτέλεσμα μουσικοί του διαμετρήματος ενός Al Cooper και των Paul Butterfield Blues Band να χάσουν τον ρυθμό και να είναι ασυντόνιστοι, ειδικά στο «Maggie’s Farm». Ο Αl λέει ότι «ήταν μια καταστροφή, αλλά ο Bob δεν έκλαιγε, αισθανόταν πολύ όμορφα παίζοντας με την ηλεκτρική του κιθάρα ενώ μας γιουχάρανε!».

Οι πιστοί φολκ οπαδοί που τον αποδοκιμάζουν στο Newport Festival (1965) όταν ανεβαίνει στη σκηνή με δερμάτινη ζακέτα και ψηλοτάκουνες μπότες και τολμά να παίξει ηλεκτρική κιθάρα Fender Stratocaster θα δώσουν τη θέση τους σε χιλιάδες νέους θαυμαστές.

H συναυλία αυτή είναι ιστορική για τον λόγω του ότι ο Dylan αψήφησε την επιθυμία του κοινού να παραμείνει στην καθαρά folk μουσική. Και αυτό δεν ήταν ζήτημα απλά και μόνο συναυλίας, απλά σε αυτή αποτυπώνεται πιο καθαρά καθώς εκεί υπάρχει η άμεση επαφή του καλλιτέχνη με το κοινό.

O Dylan λοιπόν συνέχισε και διαμόρφωσε σε πολύ μεγάλο βαθμό την ροκ μουσικη και η συνολική προσφορά του παραμένει πάρα πολύ σημαντική. Πρόσφατα σε ηλικία μάλιστα 79 ετών κυκλοφόρησε και νέο δίσκο.


Maggies Farm - Bob Dylan
https://www.youtube.com/watch?v=G8yU8wk67gY

  • Η συναυλία των Rolling Stones στην Αθήνα (1967) και η επέμβαση της αστυνομίας

Στις 17 Απριλίου του 1967, λίγες μέρες πριν επιβληθεί δικτατορία στην Ελλάδα, το συγκρότημα των Rolling Stones έδωσε μια συναυλία στην Αθήνα. Η συναυλία, που περίμεναν ανυπόμονα όλοι οι Έλληνες καθώς η μπάντα βρισκόταν στο απόγειο της φήμης της, έμεινε στην ιστορία, επειδή διεκόπη, όταν οι αστυνομικοί άρχισαν να ξυλοφορτώνουν τους θεατές και τους καλλιτέχνες.

Ο συγγραφέας Δημήτρης Ψαθάς είχε γράψει, σε χρονογραφημα του, με αφορμή τη συναυλία των Stones: «Είναι κάτι νεαροί, αξύριστοι κι ακούρευτοι, με μακριά μαλλούρα, όπου μπορεί άνετα να στεγάζεται και κυκλοφορεί η ψείρα».

Παρά τις αντιδράσεις, τα ειρωνικά σχόλια μεγάλου μέρους του συντηρητικού τύπου της εποχής, αλλά και την κακοκαιρία, η συναυλία ξεκίνησε κανονικά. Με τις πρώτες νότες των Stones, το κοινό ενθουσιάστηκε. Την ώρα που το κοινό ξεσηκώνονταν, οι αστυνομικοί παρακολουθούσαν με άγρυπνο βλέμμα, περιμένοντας μια αφορμή για να επέμβουν.

Την αφορμή έδωσε «εν αγνοία του» ο ίδιος ο Μικ Τζάγκερ, όταν την ώρα που τραγουδούσε το Satisfaction, κάποιος του έδωσε ένα μπουκέτο με κόκκινα γαρίφαλα. Ο τραγουδιστής τα πέταξε πίσω στον κόσμο. Ο Τζάγκερ αγνοούσε ότι την εποχή εκείνη, η χώρα ήταν χωρισμένη σε δεξιούς και αριστερούς και ότι το κόκκινο γαρύφαλλο είχε ταυτιστεί με την αριστερά. Η κίνησή του ερμηνεύτηκε πολιτικά.

Φήμες θέλουν πως η λέξη Satisfaction ακούστηκε στους αστυνομικούς, που δεν ήξεραν αγγλικά, «θα σας σφάξω». Η συναυλία διακόπηκε ξαφνικά. Τα επεισόδια κλιμακώθηκαν γρήγορα. Μέσα σε μερικά λεπτά, επικράτησε πανδαιμόνιο. Οι αστυνομικοί ξυλοκοπούσαν τους θεατές και φώναζαν στον Τζάγκερ «Στοπ ρε». Το μουσικό γεγονός της εποχής δεν ολοκληρώθηκε ποτέ.

Οι Rolling Stones ήρθαν ξανά στην Αθήνα μετά από 31 χρόνια(!), τον Σεπτέμβριο του 1998.


Rolling Stones - Satisfaction (https://youtu.be/nrIPxlFzDi0)

  • Συναυλία μετά τη Χούντα

Μετά την πτώση της χούντας έγιναν δύο πολύ σημαντικές συναυλίες, μια στο στάδιο Καραϊσκάκη με το Μίκη Θεοδωράκη και στο γήπεδο του Παναθηναϊκού με το Γιάννη Μαρκόπουλου με τη συμμετοχή και στις δυο πολλών καλλιτεχνών (Μαρία Φαραντούρη, Νταλάρας, Μάνος Λοίζος, Μαρίζα Κωχ, Νίκος Ξυλούρης, Λάκης Χαλκιάς, Αντώνης Καλογιάννης).

Οι συναυλίες αποτέλεσαν και το υλικό για την ταινία “Τραγούδια της φωτιάς” του Νίκου Κούνδουρου την οποία όσοι δεν έχετε δει αξίζει να την δείτε. Ο ίδιος ο Κούνδουρος είχε πει: «Το μόνο ντοκιμαντέρ που έχω φτιάξει, μια ταινία συντεθειμένη από φωνές και αιτήματα όπως αυτά διαμορφώθηκαν στους δρόμους της Αθήνας αμέσως μετά την παλινόρθωση της Δημοκρατίας. Μια ταινία ωδή στη λευτεριά».

Ας ακούσουμε το γελαστό παιδί σε εκτέλεση της Μαρίας Φαραντούρη απο τη συναυλία στο Καραϊσκάκη. Στην αρχή ερμηνεύει το τραγούδι “Ήταν 18 Νοέμβρη” τραγούδι του 1966 όπου το παραφράζει και λέει ήταν 17 Νοέμβρη αναφερόμενη στην εξεγερση του Πολυτεχνείου και το πλήθος ξεσηκώνεται από ενθουσιασμό.

Σε άλλο σημείο λέει σκοτώσαν οι φασίστες το γελαστό παιδί αντί για οι εχθροί μας.


Μαρία Φαραντούρη - Το Γελαστό παιδί (https://youtu.be/NLgerQJo7zM)

  • Ξυλούρης στην εξέγερση του Πολυτεχνείου 1973

Ο Νίκος Ξυλούρης βρεθηκε στο χώρο του Πολυτεχνείου και τις τρεις μέρες της κατάληψης Τραγούδησε τα ριζίτικα, αλλά και την «Ξαστεριά» μαζί με τον κόσμο που βρίσκονταν στο χώρο ξεσηκώνοντας το πλ